De impactfactor

De impactfactor is een maat om het relatieve aanzien (het belang) van een wetenschappelijk tijdschrift aan te geven. Hoe vaker de artikelen uit een bepaald wetenschappelijk tijdschrift in andere tijdschriften worden geciteerd, des te hoger de impactfactor. Voor wetenschappers is de impactfactor van groot belang. Naarmate hun publicaties in tijdschriften met een hogere impactfactor worden gepubliceerd, kunnen hun carrièrekansen stijgen.

Jaarlijks publiceert Thomson Scientific (voorheen het “Institute for Scientific Information”) een lijst met de door hen berekende impactfactoren, die worden gepubliceerd in de jaarlijkse publicatie “Journal Citation Reports”.

Het tijdschrift Nature maakt publiciteit met zijn hoge impactfactor.

Toptijdschriften als Science en Nature hebben een impactfactor van rond de 30; een tijdschrift als Physical Review Letters, dat wel het belangrijkste tijdschrift op natuurkundig gebied kan worden genoemd, heeft een impactfactor van rond de 7; en meer gespecialiseerde tijdschriften als de andere onderdelen van Physical Review komen rond de 2,5 uit (gegevens van 2006). De impactfactor kan door verscheidene oorzaken vertekend worden. Zo hebben veel “review”-tijdschriften forse impactfactoren: de artikelen daarin zijn overzichtsartikelen van vakgebieden, en deze worden onevenredig veel geciteerd.

Als voorbeeld heeft Reviews of Modern Physics, het review-tijdschrift uit de Physical Review-serie, een impactfactor van rond de 50. Daarnaast is er ook een sterke variatie tussen verschillende vakgebieden. De hoogte van de impactfactor zegt vaak meer iets over de grootte van een bepaald vakgebied dan over het ‘belang’ ervan, en is voornamelijk geschikt om gelijksoortige tijdschriften op hetzelfde vakgebied te vergelijken. Het is dus niet altijd een goede maat voor het wetenschappelijk belang van de publicaties of van de vooruitgang in een bepaald onderzoeksdomein. Wetenschappelijke tijdschriften beginnen dat prrobleem zelf ook in te zien. Ze erkennen dat tot driekwart van de waarde artikelen die ze publiceren niet altijd overeenkomt met de waarde die de impactfactor suggereert.